Türkiye’nin ilk özel
Pediatrik Beyin Cerrahisi Merkezi Acıbadem
Hastanesi’nde kuruldu
Endoskopik beyin ameliyatlarına başlandı
Türkiye’de ikinci merkez olarak Acıbadem
Hastanesi’nde nöroendoskopi girişimleri Prof.
Dr. Memet Özek tarafından başlandı. İlk olarak
hastanenin Pediatrik Beyin Cerrahisi Merkezi’nde 4
aylık bir bebeğe hidrosefali tedavisi amacı ile III.ventrikülostomi
ameliyatı yapıldı. Çok yakında nöroendoskopinin
yanı sıra sara ve spastisite ameliyatlarına da
başlanacak.
Acıbadem Hastanesi 2000 yılına girerken yaptığı
ataklara bir yenisini daha ekledi. Türkiye’nin ilk
özel Pediatrik Beyin Cerrahisi Merkezi Acıbadem
Hastanesi’nde hizmete girdi. Ekim ayından bu yana
hizmet veren ünitede Türkiye’nin ikinci nöroendoskopik
girişim uygulama birimi kuruldu. Başkanlığını
Prof. Dr. Memet Özek’in yaptığı merkezde
nöroendoskopi ameliyatının yanısıra kraniofasyal
cerrahi ameliyatları da başar ile yapılıyor. Ayrıca
çok yakın gelecekte epilepsi (sara) ve spastisite
ameliyatlarına da başlanacak.
Türkiye’deki ilk nöroendoskopi ameliyatını Marmara
Üniversitesi Nöroşirurji Ana Bilim Dalı’nda 1995
yılında gerçekleştiren Prof. Dr. Memet Özek, ikinci
olarak Acıbadem Hastanesi’nde 4 aylık hidrosefalik
bir bebeği ameliyat ederek sağlığına kavuşturdu.
Dünya ve Avrupa Çocuk Beyin Cerrahisi Dernekleri
yönetim kurulu üyesi olan Prof. Dr. Memet Özek, genç
bir nüfusa sahip olan Türkiye’de akraba
evliliklerinin yaygın görüldüğünü bunun da
doğumsal beyin anormalliklerini artırdığını
vurguluyor.
Beyin ameliyatı yapılan hastaların yüzde
34-40’ının çocuklardan oluştuğuna dikkat çeken
Prof. Dr. Memet Özek, “Amerika’da ise bu oran yüzde
20’dir. İskandinav ülkelerinde ise hamile kadınlar
gebelik döneminde ücretsiz izlenir. Anormallikler anne
karnında saptanır ve bu bebeklerin doğmaları
engellenir ve tüm hasta verileri devlet istatistiklerine
girer" diyor. Çocuklardaki beyin ameliyatlarının
üçte birini doğumsal beyin ve omurilik problemleri
oluşturuyor. Prof. Dr. Özek, doğumsal kranial
anomalilerin dörde ayrıldığını belirtiyor ve şu
bilgileri veriyor:
Doğumsal problemler
1 Hidrofesali: Beynin içinde dolaşan beyin omurilik
sıvısının (BOS) dolaşım yollarındaki
tıkanıklığa bağlı olarak bu boşluklarda BOS’un
birikmesidir. Bu birikmeye bağlı olarak kafa büyür,
gözler aşağı doğru bakar ve bir süre sonra beynin
gelişimi etkilenir ve gelişme bozukluğu gözlenir.
Beyin omurilik sıvısının dolaşımının olumsuz
etkilenmesi beyin dokusundaki gelişim problemleri veya
intrauterin enfeksiyonlardan kaynaklanabiliyor. Bebek
doğduktan sonra ortaya çıkan bir menenjit de bu soruna
yol açabiliyor. Beyin kistleri ise sıvının aktığı
kanallara baskı yaparak hidrosefaliye neden olur.
2. Doğumsal beyin kistleri (intrakranial kistler): Beyin
kistleri çocuklarda nöbetlere, kafada şekil
bozukluğuna yol açar. Ameliyat edilmesi şarttır.
3. Kraniosinostoz: Kafa kemikliklerinin uyumsuz
gelişmesi ve erken kaynaması sonucunda oluşan şekil
bozukluklarıdır. Sorun sadece kozmetik değil, göz
küresi ve beyin dokusu üzerine olan basıdır. Bu
nedenle yüz ve ön kafatasına ait kemikler çıkarılarak
tel ve vidalarla yeniden şekillendirilip kafatasına
volüm kazandırılır.
4. Ansefelosel: Beynin bir bölümünün kafatası
dışında yer almasıdır. Mutlaka erken ameliyat
edilmelidirler.
Omurilikle ilgili problemler
Pedatrik beyin cerrahisinin ikinci önemli konusunu
omurilikle ilgili problemler oluşturuyor. Bu problemler
“spina bifida aperta" ve “kapalı spinal
disrafizm" diye iki ayrılıyor.
1. “Spina Bifida aperta" probleminde bebeklerin
omuriliğin kendisinin veya ondan çıkan sinirlerin
açıkta doğduğunu söyleyen Prof. Dr. Memet Özek,
“Bu bebekler 36 saat içinde ameliyat edilmelidir. Bu
çocuklar lezyonun altındaki seviyelerde motor kayıp
sergilerler. Ayrıca idrar ve gaita inkontinansı ve
cinsel fonksiyonlarında sorunları olur. Bu nedenle
erken müdahale çok önemlidir" diyor.
2. “Kapalı spinal disrofizm" de ise omurilik
dışardan gözükmüyor. Bebekler normal gözükseler
bile zamanla bacaklarda hareketsizlik ve ortopedik
problemler doğuyor.
Pediatrik beyin cerrahisinin özellikleri
Pediatrik beyin ameliyatlarının süresi 1-9 saat
arasında değişiyor. Çocuk beyin ameliyatları
erişkinlerden önemli farklılıklar gösteriyor. Prof.
Dr. Memet Özek, “Çocuklardaki problemlerin önemli
bir kısmı doğumsaldır. Erişkinlerdeki sorunlar
zamanın vücutta yarattığı tahribe bağlıdır"
diyor ve ekliyor:“Bebeklerin
genel durumları erişkinlerden çok daha çabuk bozulur.
Şu anda normal tepkiler veren bir bebeğin 15 dakika
sonra bilinci kapanabilir. Ama bebekler tedaviye de
erişkinlerden daha çabuk yanıt verirler. Ancak
sorunlarını anlatamadıkları için hekimin klinik
tecrübesi büyük önem taşır. Ufacık bir bebekte
cerrahi dikkatın yanı sıra anestezistin ve yoğun
bakım ekibinin rolü çok önemlidir. Yenidoğan
bebekler ameliyattan sonra muhakkak yenidoğan yoğun
bakım ünitesinde tecrübeli ekip tarafından
izlenmelidir."
Farklı ameliyat teknikleri
Nöroendoskopi ameliyatı: Hidrosefalide kullanılan
şant tekniğiyle ilgili sorunlar bu yöntemin
geliştirilmesine neden oldu. Nöroendoskopi
ameliyatında beyine açılan 3 milimetre çapındaki
deliklerden endoskopla girilerek tıkalı kanallar
açılıyor. Ya da yeni kanallar oluşturuluyor. Prof.
Dr. Memet Özek endoskopinin beyin cerrahisinde
uygulanmasının kadın doğum veya ürolojiden çok
farklı olduğuna dikkat çekiyor:
“Biz içinde su olan bir ortamda çalışıyoruz. Genel
cerrahide ise batın gazla şişirilip net görüntü
sağlanıyor. Bizde ise en ufak bir kanamada sıvı
bulanıklaşr ve görüş bozulur. Bu ameliyatları
yaparken anatomik bilginizin çok iyi olması gerekiyor.
Aksi halde oluşan kanama ile hastanızı
kaybedebilirsiniz. Biz ameliyatta eğer sıvının
dolaştığı kanallar doğumsal olarak tıkalıysa
yeniden açıyoruz. Ya da beyine zarar vermeden farklı
noktalarda yeni kanal açmaya çalışıyoruz. Hastanın
BT ve MR sonuçlarından yola çıkarak bu ameliyatı
yaptığımızda iyi seçilmiş hastalarda sonuçlar yüz
güldürücüdür. Ancak risk yüksektir. Bunun için de
cerrahın tecrübeli olması gerekir. Şant
taktığınızda hastalarda her yıl için yüzde 15 olan
yeniden ameliyat riski, nöroendoskopi ile ortadan
kalkar. Hastaları 3 gün içinde taburcu ediyoruz.
Hastalar iyileştikten sonra cine MR yöntemleriyle
tetkikleri yapılıyor. Açtığımız kanallardan
sıvının geçip geçmediğini kontrol ediyoruz."
Epilepsi cerrahisi
Yaygın bir halk sağlığı sorunu olan epilepsinin
tedavisinde de cerrahi iyi seçilmiş hastalarda
başarılı sonuçlar veriyor. Epilepsi ya da halk
arasındaki deyimiyle sara denilen hastalığın
öncelikli tedavisi ilaç tedavisi olarak kabul ediliyor.
Hastalar nöroloji uzmanları tarafından izleniyor.
Ancak tedaviye rağmen bu hastaların yüzde 30’u ilaca
direnç gösteriyor. Prof. Dr. Memet Özek, “Bu
hastalar içinde iyi bir seçim yapılır. BT, MR gibi
tetkikler ve EEG, uyku EEG’si, video EEG’si
çekilerek uygun adaylar seçildiğinde 3 tip farklı
ameliyat yöntemi uygulanabilir" diyor ve şu
bilgiyi veriyor:
1. Rezektif cerrahi: Ameliyat öncesinde hastanın nöbet
geçirmesine yol açtığı saptanan beyin alanının
beyine zarar vermeden çıkarılmasıdır.
2. Diskonneksiyon: Bu yöntemin uygulandığı
hastaların beyninde krize yol açan birden fazla
elektrik odağı vardır. Hepsinin çıkarılması
mümkün olmadığı için anormal elektrik
boşalımının yayıldığı yollar kesilir.
3. Vagal sinir stimülasyonu: Diğer iki yöntemden
yararlanamayan hastalara uygulanır. Vagal sinir
stimülatörü adı verilen bir pil vücuda
yerleştirilir. Bu pilden çıkan kablolar vagus sinirine
bağlanır. Pil bilgisayarla ayarlanır ve beyine
düzenli sinyaller gönderilir. Hastanın beyninde
anormal elektik boşalması olacağı zaman gönderilen
sinyaller krizi engeller.
Spastisite cerrahisi
Spastisite doğum travmalarından, bebeğin doğar
doğmaz yeterince oksijen alamamasından
kaynaklanmaktadır. Türkiye’de yenidoğan yoğun
bakım merkezlerinin tıp fakülteleriyle sınırlı
olması sorunu büyütmektedir. Bebekler yaşamın en
değerli ilk 10 dakikası sırasında yeterince hizmet
alamıyor. Spastisite ile zihinsel gelişim farklı iki
olaydır. Prof. Dr. Memet Özek, şu bilgiyi veriyor:
“Bu çocuklarda kasların kıvamı artmıştır. Bu
yüzden çocuğun vücudunu hareket ettirmesi
kısıtlıdır. Hareketlerini kontrol etmekte zorlanır.
İki tip yöntemle kasların katılığının
yumuşatılıp hareketlerin kontrolünün arttırılması
sağlanıyor. Ancak bu durumda ailenin beklentisiyle
hekimin vereceklerinin örtüşmesi gerekiyor. Yatakta
kıpırdamadan yatan bir çocuğun oturur hale
getirilmesi, sıvı gıdalarla beslenirken katı
gıdalarla beslenebilmesinin sağlanması ulaşılabilir
hedeftir. Ya da duvara tutunarak yürüyen bir gencin
yürümesi, ulaşılabilir bir başarıdır. Biz
hastalarımızın ameliyat öncesinde ve sonrasındaki
hareketlerini videoya alarak gelişimi
görüntülüyoruz. Uyguladığımız yöntemler ise
şunlar:
1. Baclofen pompası takılması: Bu yöntemde vücuda
baclofen pompası takılıyor. Ve aynı konsatrasyonda
baclofen adı verilen bir ilaç düzenli olarak
omuriliği çevreleyen subaraknoidal mesafeye
veriliyor. Kaslar yumuşatılıyor.
2. Selektif dorsal rizotomi: Bu yöntemde ise bel
bölgesinde omurilikten çıkan vücudun anormal
kasılmasına yol açan sinir lifleri bulunarak devre
dışı bırakılıyor.
Prof. Dr. Memet Özek
(Acıbadem Hastanesi Pediatrik Beyin Cerrahisi Bölüm
Başkanı)
1956 Almanya doğumlu. İlkokulu Şişli Terakki
Lisesi’nde, orta öğrenimini Alman Lisesi’nde
tamamladı. İstanbul Tıp Fakültesi’ni bitiren Prof.
Dr. Özek, beyin cerrahisi ihtisasını Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroşirurji Ana Bilim
Dalı’nda yaptı. Askerliğini Gülhane Askeri Tıp
Akademisi’nde tamamladı. Sağlık Bakanlığı Ankara
Hastanesi’nde 1 yıl başasistan olarak çalışarak
mecburi hizmetini tamamladı. Daha sonra Marmara
Üniversitesi Nöroşirurji Ana Bilim Dalı’nda
öğretim görevlisi oldu. 1990-1991 yılları arasında
New York Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Pediatrik
beyin cerrahisi konusunda clinical fellow’luk yaptı.
Şu anda Marmara Üniversitesi Pediatrik Beyin Cerrahisi
Ana Bilim Dalı’nın başkanlığını yürütüyor.
Yabancı dilde 55, Türkçe 35 bilimsel makalesi
yayınlandı. 200 yurt içi, 80 yurt dışı kongre
tebliği sundu. 27 konferans verdi
Anasayfa- Kadın sağlığı - Cinsellik - Üroloji - Estetik ve Güzellik - Cilt sağlığı- Ruh sağlığı - Kbb
Göz sağlığı -Diet ve Egzersiz - İlkyardım - Kalp sağlığı-Sinir sağlığı-Genel sağlık-Çocuk
sağlığı-Bitki sağlığı-Fizik tedavi-Sevgi
Copyright
1998-2001 www.hastarehberi.Com - Tüm hakları
saklıdır.
|