İrritabl Kolon Hastalığı

Spastik Kolon Sendromu

İBS  barsakların  en sık hastalığıdır.Kramp  tarzında ağrı ,gaz ,şişkinlik ve  dışkılama bozukluğu  ile karekterizedir.İBS'li  bazı hastalarda  zor veya    birkaç gün süren  katı dışkılama  ile karekterize   kabızlık vardır.Bazılarında  sıklıkla acil dışkılama ihtiyacıyla birlikte    cıvık dışkılama  ile karekterize  ishali vardır.Bazı hastalarda ise  hem  kabızlık hem isal olur.İBS'li  bazı hastalarda   acil dışkılma ihtiyacı ile birlikte kramp tarzında ağrıları vardır,fakat   rahat dışkılayamaz.Yıllardan beri  İBS'ye  pek çok isim verilmiştir."Kolitis","mukuslu kolit","spastik kolon","spastik barsak","fonksiyonel  barsak hastalığı".Aslında  bu terimlerin  birçoğu yanliştır.Örneğin   kolitis  kalın barsağın   enflemasyonu(iltihabı)demektir.İBS'de   enflamasyon(iltihap)yoktur.Daha ciddi bir hastalık olan ülseratif  kolit ile karıştırılmamalıdır.

İBS'nin  sebebi bilinmiyor.Bu yüzden henüz  tamamen iyileştirici bir tedavisi  yoktur.Doktorlar  onu "fonksiyonel  bir hastalık"  olarak  adlandırılırlar.Çünkü   barsakların  muayene ve tetkiklerde  hastalık  belirtisi yoktur.İBS çok büyük  rahatsızlık hissi  ve sıkıntıya neden olur.Fakat,İBS'nin  brsaklara  sürekli   bir zararı yoktur.Barsak   kanamalarına yol açmaz,kanser gibi ciddi  bir hastalığa  yol açmaz .İBS  sıklıkla  ılımlı  bir şekilde   hastaları   canından  bezdirir.Onlar  sosyal  olaylara   girmeye ,iştenden ayrılmaya eğilimlidirler,kısa mesafelerde bile olsa seyahat  etmekten    korkarlar.Bununla birlikte  İBS'li  birçok  hasta diyet ,stresin   düzeltilmesi ve  bazı  ilaçlarla    semptomları   kontrol  altına  alınabilir. 

İBS'nin sebebi nedir?

6 feet   uzunluğunda    olan kolon  ince barsakları  rektum ve anüse   bağlar.Kolonun   en büyük fonksiyonu , ince barsaklardan   gelen   sindirim materyelinden  su ve tuzu  absorbe ( emmek)   etmektedir.Her gün  ince barsaklardan   kolona 2 lt  kadar sıvı  materyel  girer.Sıvı  ve tuzun büyük   bir kısmı absore  edilinceye kadar  bu materyal birkaç  gün   kolonda kalır.Gaita , dışkılama  oluncaya kadar  kolonun   sol tarafına  doğru hareketleriyle  sol kolona  geçer ve orada depolanır.

Kolon  motilitesi(barsak   kaslarının kasılması ve içeriğinin  hareketi)sinirler,hormonlar,kolon   kasındaki   elektiriksel  aktivite ile  kontrol edilir.Elektirikli aktivite   kalp fonksiyonlarını  kontrol eden mekanizmaya  benzer bir   pacemaker(uyarı merkezleri)gibi rol oynar.

Kolonun  hareketleri  hafifçe geriye ve ileriye  ancak esas  olarak  rektuma  doğru olmak üzere    içeriği  ileriye  doğru sürer.Günde  birkaç kere güçlü   kas  kontraksiyonları  kolonu   aşağıya hareket ettirir,fekal  materyali  dışa doğru iter.Bu güçlü   kontraksiyonları     bazıları  dışkılama ile sonuçlanır.

Doktorlar  organik bir sebep bulamadıklarından dolayı İBS için genellikle  psikolojik  iç çatışma   veya stres   İBS  semtomları arttırırken  araştırmalar göstermiştir ki   diğer faktörler de  önemlidir.Araştırıcılar   sadece küçük bir uyarı ile  İBS'li kişilerin  kolon kaslarında spazm  başladığını buldular.Öyle görülüyorki  İBS'li hastalar   olması gerekenden daha hassas ve  reaktif  bir kolona sahiptirler .Bu yüzden bir çok kişi   için can sıkıcı olmayan  uyaranlara   kuvvetle cevap verirler.

Yemek yeme  ve  kolondaki    gaz ve  diğer  materyelin  meydana getirdiği  gerilme    gibi olağan  olaylar İBS'li  kişilerde aşırı bir reaksiyona    sebep olabilirler  .Bazı yiyecekler  ve ilaçlar  bazı kişilerde   spazmı  başlatabilir.Bazen spazm  gaitanın    pasajını geciktirerek kabızlığa yol açar .Çukulata ,süt   ürünleri,fazla alkol  alımı sıklıkla  suçlu   bulunmuştur.Kahve  bir çok kişide  cıvık   gaitaya   sebep olur .Fakat  İBS'li hastaları  daha çok etkiler .Araştırıcılar ayrıca İBS'li kadınlarda  menstürial periyod  esnasında    semptomların  daha arttığını bulmuşlardır.Bu da  üreme hormonlarının İBS semptomlarını  arttırabileceğini düşündürmüştür.  

 İBS'nin belirtileri nelerdir?

Eğer İBS hakkındaki bilgiler sizi ilgilendiriyorsa,normal barsak fonksiyonlarının kişiden kişiye değiştiğini kavramak ,anlamak önemlidir.Günde 3 kez dışkılama da,haftada 3 defa dışkılama da normaldir.Normal dışkı şekillidir fakat katı değildir.Kan içermez.Dışkılama sırasında kramp ve ağrı olmaz.

Fakat İBS'li hastalar,kramp tarzında karın ağrısı,ağrılı kabızlık veya diyareden yakınırlar.Bazı kişilerde kabızlık ve diyare yer değiştirebilir.İBS'li bazı hastalarda müküs (sümüksü materyel) dışkılamaları tipiktir.Kanama,ateş,kilo kaybı,sürekli ağrı yakınmaları yoktur.Bunların bulunduğunda başka problemlerin olduğunu gösterir.

Normal giden barsak fonksiyonunu İBS'li hastalarda bazı durumlarda değişir.

Barsakta reaksiyon başlatan etkenler :

	Yiyecekler (her türlüsü ağrıyı başlatabilir)
	Kahve ve kafein içeren maddeler
	Enfeksiyonlar,
	Bazı ilaçlar,
	Hormonlar (adetlerle ilgisi)
	Mevsim değişiklikleri
	Her türlü Stress halleri
	Psikolojik problemler

Diğer belirtiler ( Her hastada az yada çok bulunabilir):

	Ağrılı,hassas adeleler (özellikle sırt  bölgesinde)(Fibromiyalji)
	Halsizlik,yorgunluk
	Uyku bozukluğu
	Baş ağrıları
	Eklem ağrıları
	Baş dönmesi hissi
	Güçsüzlük hissi
	Konsantrasyon güçlüğü
	Nefes alamıyormuş gibi olma (gerçek nefes darlığından farklıdır)
	Göğüs ağrısı (kalp kökenli ağrılardan ayırdedilmelidir)
	Karın ağrıları (atipik-şişkinliğin ve dışkılama değişikliği ile beraber)
	Kasık ağrıları

	Ağrılı adet görme
	Cinsel istek azlığı
	İdrar problemleri (idrar zorluğu,idrar yaparken yanma )

İBS Teşhisi

Genellikle daha ciddi organik bir hastalık olmadığı ortaya konularak tanı konur.Belirtilerin dikkatli bir tanımlaması yapılarak ayrıntılı olarak hasta dinlenmelidir.Fizik muayene ve laboratuar tetkikleri yapılır.Gaitada gizli kan aranır,Kolon grafisi veya kolonoskopi gibi tanısal işlemler de yapılabilir.Bu şekilde organik bir hastalık varsa ortaya çıkartılır.

İBS de diyetin önemi var mıdır?

Bir çok hastada uygun bir diyet İBS belirtilerini azaltır.Yakınmalarının  artmasına neden olan (kişinin kendine özel)yiyecekler daha az yenmelidir.Laktaz enzimi bulunan bakteriler içeren yoğurt iyi tolere edilir.Süt ürünlerinde laktoz bulunur.Laktaz yetmezliği bulunan hastalarda ishale sebep olabilir.Lifli yiyecekler bir çok vakada İBS yakınmalarını azaltabilir. Tahıl ekmeği ve tahıllar,fasulye,meyveler,sebzeler lifli yiyeceklerin önemli kaynağıdır.Bol kepekli,lifli diyet kolonu hafifçe şişkin tutar,bu şekilde spazm önlenmeğe çalışılır.Lifin bazı kısımları gaitanın içinde suyu tutar,gaitanın sertleşmesini önler,barsaktan geçişi kolaylaştırır.Yeterince lifli yiyecek yiyen İBS'li hastalar dışkılaması daha rahat ve ağrısız olur.Bol lifli yiyecekler gaz ve şişkinlik meydana getirebilir.Fakat birkaç hafta içinde vucut bu diyete alışır ve semptomlar sıklıkla kaybolur.

İBS'li hastalarda fazla yemek yemek ,kramp tarzında ağrılara ve diyareye neden olabilir.Sık ve az miktadra yemek semptomları azaltabilir.Özellikle öğünler pasta,pirinç,tahıl ekmeği ve tahıllar sebze ve meyveler gibi az yağ içeren yüksek karbonhidratlı yiyecek içeriyorsa az miktarda alınması özellikle önerilmelidir.

İBS'den oluşan belirtiler, ilaçlarla azaltılabilir mi?Bu hastalık ilaçlarla geçer mi?

İlaçlarla bu hastalığın tamamen geçmesi mümkün değildir.İBS tedavisinde standart bir yol yoktur.Antispazmodikler ve tranklizanlar ( karın ağrısı  ve yatıştırıcı ilaçlar) belirtileri azaltabilir.Hasta depresifse (ki hastaların çoğunluğunda görülür) antidepresan ilaçlar kullanılır.

İBS'li hastaların ilaç tedavisi ile ilgili en önemli durumlardan biri;hastanın ilaç bağımlılığına yatkın oluşlarıdır.Hastalık yaşam boyunca kişiyi etkiler.Bu yüzden karın ağrılarını ve streslerini azaltıcı ilaçlar hastaların laksatiflere (kabızlık için kullanılan ishal yapıcı ilaçlar)ve/veya sinir yatıştırırcılara bağımlı hale gelmesine neden olabilir.

İBS,daha ciddi ve tehlikeli hastalıklara yol açar mı?

İBS herhangi bir ciddi,organik hastalığa yol açmaz,Kron hastalığı veya ülseratif kolit gibi iltihabi hastalıklar ile İBS arasında bir ilişki yoktur.Bazı hastalar daha şiddetli İBS formunda olabilir.Ağrı ve diyare korkusu ile kişiler kendilerini normal aktiviteden çekebilirler.Böyle vakalarda psikiatri konsültasyonu yapılmalıdır.

Anasayfa- Kadın sağlığı - Cinsellik - Üroloji - Estetik ve Güzellik - Cilt sağlığı- Ruh sağlığı - Kbb
Göz sağlığı -Diet ve Egzersiz - İlkyardım - Kalp sağlığı-Sinir sağlığı-Genel sağlık-Çocuk sağlığı-Bitki sağlığı-Fizik tedavi-Sevgi
Copyright 1998-2001 www.hastarehberi.Com - Tüm hakları saklıdır.